DZIEJE RELIGII, FILOZOFII I NAUKI

indeks  |  antologia religijna  |  antologia filozoficzna  |  filozofia nauki

Wojciech Sady: wykłady

 

SYMBOL APOSTOLSKI

 

W pierwszych latach III w. Hipolit Rzymski zapisał ciąg pytań zadawanych podczas chrztu (najwyraźniej nie on był ich autorem).
Najstarszy zachowany tekst symbolu pochodzi z kodeksu z XI w., sformułowany jest po grecku, ale zapisany literami łacińskimi.
Oto on (ἁγίαν ἐκκλησίαν oddałem - tłumacząc dosłownie - przez "święte zgromadzenie").

Wierzę w Boga Ojca wszechmogącego;
i w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jednorodzonego, Pana naszego,
który narodził się z Ducha Świętego z Maryi Dziewicy,
Który pod Poncjuszem Piłatem został ukrzyżowany i pogrzebany,
a trzeciego dnia zmartwychwstał, wstąpił do nieba, siedzi po prawicy Ojca;
stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych,
i w Ducha Świętego, święte zgromadzenie, odpuszczenie grzechów, zmartwychwstanie ciała, [życie wieczne].

Zapewne w Galii w V w. powstał tekst łaciński, który na Zachodzie wyparł tekst powyższy.
Otoczyły go legendy o tym, że został sformułowany przez samych apostołów.
Stopniowo wprowadzano do niego poprawki, a wreszcie w Katechizmie Rzymskim ogłoszonym w 1566 r. po zakończeniu Soboru trydenckiego, znalazł się tekst następujący
(tym razem Ecclesiam catholicam oddane zostało przez "Kościół powszechny"):

Credo in Deum Patrem omnipotentem, Creatorem caeli et terrae. Et in Iesum Christum, Filium eius unicum, Dominum nostrum, qui conceptus est de Spiritu Sancto, natus ex Maria Virgine, passus sub Pontio Pilato, crucifixus, mortuus, et sepultus, descendit ad inferos, tertia die resurrexit a mortuis, ascendit ad caelos, sedet ad dexteram Dei Patris omnipotentis, inde venturus est iudicare vivos et mortuos. Credo in Spiritum Sanctum, sanctam Ecclesiam catholicam, sanctorum communionem, remissionem peccatorum, carnis resurrectionem et vitam aeternam. Amen.

Wierzę w Boga Ojca Wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi. I w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jedynego, Pana naszego, który się począł z Ducha Świętego, narodził się z Marii Panny, umęczony pod Ponckim Piłatem, ukrzyżowany, umarł i został pogrzebany; zstąpił do piekieł; trzeciego dnia zmartwychwstał; wstąpił do nieba, siedzi po prawicy Boga Ojca Wszechmogącego; stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych. Wierzę w Ducha Świętego, święty Kościół powszechny, świętych obcowanie, grzechów odpuszczenie, ciała zmartwychwstanie, życie wieczne. Amen.

Symbol apostolski został przyjęty przez kościoły luterański i anlikański, bywa używany w części innych kościołów protestanckich.
Nie używają go natomiast chrześcijanie prawosławni.