DZIEJE RELIGII, FILOZOFII I NAUKI
indeks | antologia religijna | antologia filozoficzna | filozofia nauki
antropocen
wykład 1:
GLOBALNE OCIEPLENIE 1
w 2024 średnia temperatura na Ziemi wyniosła 15,1oC - o 1,6oC więcej niż wynosiła średnia w II połowie XIX w.
w styczniu 2025 w atmosferze ziemskiej znajdowało się rekordowe 427 cząstek CO2 na milion cząsteczek powietrza
w styczniu 2025 Donald Trump zapowiedział wycofanie USA z wszelkich
międzynarodowych umów mających na celu zapobieżenie globalnemu
ociepleniu
dlatego w tym wykładzie tłumaczę, co - z naukowego punktu widzenia -
decyduje o temperaturach panujących na Ziemi
wykład 2: GLOBALNE OCIEPLENIE 2
Powtórka z fizyki: temperatura, ciepło,
energia. O przeszłości Ziemi: czasem Ziemia przechodziła przez okresy
zlodowaceń trwające dziesiątki, a ran nawet 300 milonów lat, 420 mln lat
temu życie pojawia się na lądach, 300 mln lat temu powstają drzewa, ale
upadłych drzew nie ma co zjeść i powstają z tego pokłady węgla
kamiennego; zapewne na dnie mórz ze szczątków organicznych powstaje ropa
naftowa i gaz ziemny; 2,5 miliona lat temu Ziemia wchodzi w okres
cyklicznych zlodowaceń w cyklach 40, może 100 tysięcy lat - których
przyczyny jak dotąd pozostają niejasne. Badania rdzeni lodowych
wydobywanych na Grenlandii pozwalają nam badać średnie temperatury i
skład atmosfery za ostatnie 800 tysięcy lat; stwierdzamy niemal dokładną
korelację między średnimi temperaturami a zawartością CO2, choć nie jest
jasne, co było skutkiem, a co przyczyną.
wykład 3: GLOBALNE OCIEPLENIE 3
10 000 lat temu kończy się ostatnia epoka lodowcowa, a na Bliskim Wschodzie
ludzie zaczynają uprawiać rolę i hodować zwierzęta. Ludzi zaczyna przybywać w
tempie średnio 4% na stulecie. Powstają pierwsze cywilizacje, a - przeskoczmy -
w XVII w. ma miejsce Wielka Rewolucja Naukowa. Praktyczne zastosowania wiedzy
naukowej na przełomie XIX i XX w. prowadzą do rewolucyjnych przemian w technice,
rolnictwie i medycynie, a towarzyszy temu wciąż rosnące - zwłaszcza po 1950 -
zużycie paliw kopalnych. Współczesne rolnictwo odpowiada z kolei za znaczny
wzrost ilości metanu i podtlenku azotu w atrmosferze.
Pierwsze naukowe przewidywania wzrostu globalnych temperatur pojawiły się pod
koniec XIX w. - i zgodnie z nimi w latach 1900-1940 średnie temperatury wzrosły
o 0,3oC. Od wynalezienia komputerów mdele zjawisk pogodowych wciąż
doskonalono i potwierdzały one, że następi globalne ocieplenie - tymczasem w
latach 1940-1980 średnie temperatury nie rosły. Zaczęły rosnąć w tempie 0,2oC
od 1980. Zwoływano w tej sprawie międzynarodowe konferencje w Kyoto (1997),
Kopenhadze (2009) i Paryżu, ale - głównie wobec sprzeciwów USA - nie osiągnięto
zgody, a składane ewentualnie obietnice później łamano. Globalne zużycie węgla,
ropy i gazu wciąż rośnie. W 2025 Donald Trump wycofał USA z międzynarodowych
porozumień w sprawie ochrony klimatu, po czym Donald Tusk przyznał, że
realizacja założeń Zielonego Ładu skaże UE na porażkę w konkurencji z USA i
Chinami.